Cad é mar gheall ar ‘cuisine na hÉireann’?

Is i mbun machnaimh faoi thraidisiún bhia na hÉireann atá an cócaire siúlach Aodh Ó Corcráin an tseachtain seo.


Agus tú ag léamh an mhórchuid de litríocht Bhéarla ar bhia na Fraince, shílfeá nach raibh ann ach ‘French food‘.

Dar ndóigh, tá an scéal i bhfad níos casta ná sin.

Tá réigiúin éagsúla ann, ach ar a bharr sin, tá aicme agus stíl i gceist chomh maith.

Rud a dtugann na Francaigh ‘cuisine bourgeois‘ air, tá sé iomlán difriúil leis an ‘haute cuisine‘ (ardréim), ‘cuisine a l’ancienne‘ (seanstíl) nó ‘cuisine paysanne‘ (stíl shimplí).

Bhuail smaoineamh mé agus mé i mbun machnaimh faoi na stíleanna éagsúla seo.

Cad é faoi bhia na hÉireann?

An bhfuil aicme ag baint le bia traidisiúnta na tíre seo?

Má tá, is cinnte gur Darina Allen agus Ballymaloe House an sampla is fearr de.

Domhsa, is Ballymaloe House an sampla is fearr de bhia traidisiúnta na hÉireann déanta mar is ceart.

Rud éigin le bheith bródúil as.

Ach níl baint dá laghad aige leis an bhia a d’ith cosmhuintir na hÉireann ó lá go lá.

Tá traidisiún láidir bia ag na hAngla-Éireannaigh, agus go háirithe milseograí (torthaí leasaithe) nach bhfuil ag an chuid eile don tír.

Dar ndóigh, bhí an t-am, an t-airgead agus an cuidiú sa bhaile acu chun é seo a fhorbairt, díreach mar a bhí ag an bourgeoisie Francach a stíl bhia féin a chruthú.

Is fusa é a fheiceáil má amharcann muid ar theangacha agus ar an stór focal a bhaineann le bia.

Cé gur cócaire mé, is doiligh teacht ar fhocail i nGaeilge a bhaineann le cócaireacht agus is beag duine a thuigfeadh mé.

Ach i mBéarla na hÉireann, tá go leor focal agus téarmaí againn ar an bhia a bhí i réim ag na hAngla-Éireannaigh, ar nós rice pudding, sponge cake, marmalade, rubbarb tart mar shampla.

Maróg ríse agus toirtín bhiabhóga… níl an fhuaim ná an mothú céanna i gceist leis.

Is cinnte faoi rud amháin, áfach, má tá muid fá choinne cultúr bia na hÉireann a spreagadh arís, ní i nGaeilge amháin a bheas sé déanta, ná leis an chultúr Gaelach amháin ach le súil ar chultúir bhia na nAngla-Éireannach, agus ar chultúir éagsúla eile atá mar chuid dár dtír.

Is blasta agus is milse a bheas an náisiún seo dá bharr!