An rith tarbh is tapa riamh ag San Fermín

Tháinig críoch leis an fhéile chlúiteach Bhascach San Fermín inné leis an rith tarbh is sciobtha riamh.

Tá cáil dhomhanda ar an ragairne seachtaine a thiteann amach in Iruña (Pamplona), príomhchathair an chúige Bhascaigh Navarra, gach Iúil leis na céadta míle duine ag teacht chun an cheantair chun páirt a ghlacadh sa spraoi agus chun rith leis na tairbh trí shráideanna ársa na cathrach.

Is i ndiaidh éarlamh na dúiche, San Fermín, atá an fhéile ainmnithe agus téann fréamhacha an cheiliúrtha siar go dtí an 16ú céad ar a laghad.

Gach maidin ar 8rn le linn Sanfermines, mar is fearr aithne ar an fhéile go háitiúil, ritheann slua atá gléasta i gcultacha bána le carbhat dearg chun tosaigh ar shé tharbh ar a mbealach chuig an chró tarbhchomhraic, áit a maraítear na tairbh níos moille sa lá.

Maidin inné ghlac an rúid sin dhá nóiméad agus cúig shoicind, an t-am is gasta i stair na féile.

Ón bhliain 1910 maraíodh 15 duine ag na rití contúirteacha seo ach d’fhógair oifigigh nár maraíodh aon reathaí i mbliana, cé gur sádh deichniúr le hadharca na dtarbh.

Ar bharr na n-imeachtaí spraíúla féin, tugann San Fermín deis don phobal Bascach a bhféiniúlacht a léiriú don saol mór agus feictear brat Thír na mBascach, an Ikurrina, agus comharthaí polaitiúla ar crochadh ar fud Iruña le linn na seachtaine.

sanfermin-ikurrina

Is minic a dhéanann péas na Spáinne iarracht bratacha Bascacha a bhaint anuas i rith na féile, rud a chothaíonn conspóid agus teannas i measc an phobail áitiúil.

Cúis eile díospóireachta ná an tarbhchomhrac féin a tharlaíonn tar éis do na tairbh an cró a bhaint amach.

Bíonn agóidí i gcoinne mharú na dtarbh ar fud stát na Spáinne ar bhonn bliantúil anois agus sa Chatalóin – tír eile ar ndóigh a bhfuil feachtas láidir neamhspleáchais aici – tá cosc ar throideanna na dtarbh ó 2012, cé go bhfuil rití tarbh ceadaithe fós.

Ní dócha áfach go mbainfidh an plé faoi chearta ainmhithe de tharraingt San Fermín do na mílte a fhreastalaíonn ar an fhéasta iomráiteach gach samhradh – dóibh sin is eispéireas ar leith é nár chóir a chailleadh.