Turas saoil i Srí Lanca
Aistear cócaireachta Shakira Coonghe

Shakira Coonghe díreach ar ais ó Shrí Lanca. Idir cleasa cócaireachta agus saoil, breathnaíonn sí siar ar na ceachtanna is mó a d’fhoghlaim sí ar an turas. 


Is Corc-Áiseach mé.

Is é sin le rá gur Corcaíoch mo mháthair agus Áiseach – as Srí Lanca – m’athair.

Agus mé ag fás aníos i gcathair Chorcaí, ag freastal ar an Ghaelscoil áitiúil, bhí mé i gcónaí fiosrach faoi mo mhuintir agus faoi chultúr Shrí Lanca.

Tír álainn lán dathanna í Srí Lanca a bhfuil ainmhithe coimhthíocha agus crainn thrópaiceacha ar fáil go fairsing inti.

Oileán beag atá ann, suite ar an taobh thoir theas den India, agus cé go bhfuil sé píosa maith níos lú ná Éirinn, tá ceithre oiread an daonra ann.

Bhí cúis le mo thuras an iarraidh seo agus é i gceist agam modhanna dúchasacha cócaireachta a fhoghlaim ó mo sheanmháthair Sriya agus ó dhuine ar bith a bheadh sásta a gcuid saineolais a roinnt liom.

Ní raibh a fhios agam go mbeadh taithí agus ceachtanna saoil in ann dom freisin.


1. Molann fiosracht an bhean

Ar shiúl dom ar bhóthar Maharagama, sa phríomhchathair Colombo, chuig an siopa torthaí le mangó súmhar milis a fháil, tháinig mé ar shiopa beag a bhí ag díol curaithe, rís agus hoppers (pancóga de shórt a fhaightear go coitianta i Srí Lanca).

Tharraing an boladh blasta i dtreo an tsiopa mé agus chuaigh mé isteach le blaiseadh a fháil de.

Níor cheap mé ag an am go gcaithfinn an chuid is mó do mo chuid ama ag obair le muintir Wigethunga ag foghlaim faoi conas hoppers a dhéanamh.


2. Grá don bhia agus don chlann

Gnáthchuid den saol i Srí Lanca is ea an bochtannas.

Agus mé ann, chaith mé cuid mhór ama le Dinusha, úinéir an tsiopa, a d’oibrigh 19 n-uair an chloig sa lá, seacht lá in aghaidh na seachtaine.

Ní raibh mórán de mhaoin ag Dinusha agus a clann seachas an siopa, a d’oscail siad 3 mhí ó shin.

Chaithfeadh Dinusha oícheanta fada i mbun obair chrua díreach le go mbeadh siad beo.

Foinse mhór inspioráide í Dinusha dom.

Léiríonn sí grá agus í ag plé leis an mbia agus lena muintir.

Nuair atá gnó rathúil agam féin, cuirfidh mé eitiltí in áirithe di agus dá clann agus beidh muid in ann cócaráil le chéile arís.


3. Bí ag maireachtáil san am i láthair

Ligim mo scíth nuair atáim ag taisteal. Bíonn meas agam ar na rudaí beaga a ndéantar dearmad orthu sa bhaile.

Ceann de bhuaicphointí an turais ná mo scíth a ligean ar thaobh an bhóthair agus cnó cócó úr á shlogadh siar agam.

Is cuimhin liom a bheith ar mhuin na muice; ag análú agus ag maireachtáil san am i láthair.

Is nós é i Srí Lanca go mbíodh daoine ag stopadh ar thaobh an bhóthair le giota cnó cócó a ithe.

Bíonn duine éagsúil ag díol cnó cócó gach 100 méadar agus iad réidh lena ghearradh suas duit! Mmmmm!


4. Múscail an chrógacht gach lá

Gheobhainn síob scútair gach oíche tar éis an lá a chaitheamh ag obair le Dinusha (ag tiomáint thuas).

Caithfidh tú rian den chrógacht a mhúscailt agus tú ag dul ó áit go háit i Srí Lanca.

Níl mórán rialacha bóthair ann agus níl tásc ná tuairisc ar lánaí!

Séidtear bonnán an chairr seachas soilse táscaire nó a leithéid a úsáid.

Bhí sé scanrúil ag an tús ach b’eispéireas maith é a bheith ar scútar le Dinusha agus a hiníon, Lochana.

Gnáthrud é an teaghlach ar fad a fheiceáil ar na gluaisrothair seo: an mháthair, an t-athair, beirt pháistí agus go minic, leanbh óg freisin.


5. Gnáthamh na maidine 

Faighim go leor tairbhe as gnáthamh a chleachtadh gach maidin agus d’éirigh go maith liom cloí leis i Srí Lanca.

D’éireoinn ag 5rn nó a 6rn agus dhéanfainn 10 nóiméad de machnamh, ar an aip Headspace.

Léinn leabhar nó scríobhainn blag ina dhiaidh sin agus ansin thugainn faoi 20 nóiméad aclaíochta.

Is féidir aclaíocht a dhéanamh am ar bith, áit ar bith faoin spéir.

Sin mé féin agus mo mham thuas ag déanamh brúnna aníos le chéile!

Tá an gnáthamh céanna á chleachtadh agam ó d’fhill mé abhaile agus is dóigh liom go gcabhraíonn sé liom i mo shaol go hiomlán.


6. Ullmhú bia, ullmhú don saol

A post shared by Shakira. Coonghe (@shakira_coonghe) on

D’fhoghlaim mé a lán faoi bhia dúchasach Shrí Lanca, faoi na teicnící a úsáidtear le bia a ullmhú agus a chócaireacht.

Tógann sé uaireanta an chloig curaithe a dhéanamh agus caithfear éirí go moch ar maidin le tabhairt faoi.

Idir na glasraí a ghearradh go mion, an cnó cócó a ghrátáil agus spíosraí a réiteach, d’fhoghlaim mé neart faoi bhia a ullmhú.

Is dóigh liom go mbeidh mé níos ullmhaithe i mo ghnáthshaol anois.

Seo físeán Instagram de mo sheanmháthair, Sriya, agus an cnó cócó á ghrátáil de lámh aici.

Tá sí 78 bliain d’aois.

Bean den scoth í.


7. Beatha teanga í a labhairt

Fuair mé amach cuid mhór faoi chultúr Shrí Lanca chomh maith, faoin stair agus faoin sórt bia a d’íosfadh mo shinsearaigh i bhfad siar.

D’fhoghlaim mé an-chuid frásaí agus focal i dteanga na háite, Siolóinise.

Nuair a thosóinn comhrá le duine éigin ina dteanga féin, bhí áthas orthu go raibh mé ag iarraidh an teanga a labhairt.

Is dóigh liom go mbíonn gaol difriúil, gaol níos fearr agat le daoine nuair a úsáideann tú a dteanga féin.

Léiríonn sé go bhfuil meas agat orthu agus ar a gcultúr agus go bhfuil tú ag iarraidh tuiscint a fháil orthu.

Tá sprioc agam tuilleadh Siolóinise a fhoghlaim amach anseo.

Amharc ar an gcló agus an tslí a litrítear ‘Go raibh maith agat’.

Nach bhfuil an scríbhneoireacht go hálainn?

ඔබට ස්තුතියි/ Bohemia sthuthi (foghraíocht: boh-ho-ma- stew-thee)


Taithí saoil den scoth a bhí sa turas go Srí Lanca agus tá mé cheana féin ag tnúth leis an gcéad chuairt eile. Idir an dá linn, má tá éinne ag iarraidh ‘hoppers’ nó curaithe blasta a bhlaiseadh, beidh stalla agam ag Margadh Feirmeoirí Rinn Mhachan i gCorcaigh, Dé Sathairn 18 Iúil.