Anam na hAfraice
Ceol agus teachtaireacht mhuiníneach Nneka

Dá gcuirfí ceist orainn ceoltóir as an Nigéir a ainmniú, is cinnte go mbeadh deacrachtaí ag an fhormhór againn smaoineamh ar aon duine seachas ríthe Afrobeat na 1970í.

Tá an easpa eolais seo sa saol mór faoi cheol agus faoi chás na tíre sin á laghdú de réir a chéile áfach, agus tá bean óg tallannach ag imirt páirte nach beag sa phróiseas.

Rugadh Nneka Egbuna i gcathair mhór Warri, atá suite i nDeilt na Nigéire, sa bhliain 1981 agus chaith sí mórchuid a saoil ansin sular bhóg sí chuig an Ghearmáin – áit arb as a máthair – agus í 19 le dul chun na hollscoile.

Ba in Hamburg – cathair chomh coimhthíoch le haon áit ar domhan do chailín óg ón Afraic – a tháinig sí ar a paisean ceoil agus a chuir sí aithne nua ar a háit dhúchais.

“Fuair mé léamh nó feasacht nua ar an Afraic agus mé ag cur fúm sa Ghearmáin,” arsa Nneka. “Dá mba rud é nár fhág mé an Afraic, nár chónaigh mé sa Ghearmáin, ní dóigh go mbeadh an dearcadh céanna agam inniu.”

Agus baineann an dearcadh sin, ní hamháin le nua-anamcheol spreagúil, éagsúil a chruthú, ceol a bhfuil macallaí Bob Marley agus Nina Simone le cluinstin ann, ach baineann sé le haird a tharraingt ar Afraic an lae inniu.

Ní an ceol amháin atá i gceist le Nneka, ach an teachtaireacht chomh maith.

“Breathnaíonn daoine ar an Afraic ar bhealach dorcha – SEIF, bochtanas, caimiléireacht, cos ar bolg, dubh agus daoine nach bhfuil in ann cabhrú leo féin,” arsa sí.

“Tá mise ag iarraidh an íomhá sin a ghlanadh ar shiúl trí mo chuid cheoil.

“Tá cumas i bhfad níos mó ná sin againn san Afraic – tá muid oilte agus tá áiseanna againn a bhfuil an tIarthar ag brath orthu.

“Is mar gheall ar an Afraic atá an tIarthar san áit a bhfuil sé inniu.”

Trí línte a cuid amhrán, cuireann Nneka béim ar fhadhbanna a tíre dúchais agus fosta ar na féidearthachtaí a bhaineann leis an phobal ann.

“Amharcaim orm féin mar ghuth a dhéanann ionadaíocht ar na daoine sin nach bhfuil guth acu, nó nach bhfuil an misneach acu labhairt amach agus an domhan mór a chur ar an eolas faoi cad atá ag tarlú sa Nigéir agus san Afraic.”

nneka 2

Amhrán amháin a léiríonn a meon ná an Heartbeart beoga a bhain an Barr 20 amach i gcairteanna na Breataine anuraidh agus a dhéanann cur síos ar chruachás Dheilt na Nigéire, ceantar atá á dhúshaothrú ag mórchomhlachtaí ola agus ina bhfuil na mílte teifeach dá bharr.

Ach ní chuireann Nneka an locht ar fad ar dhaoine ón taobh amuigh – ina hamhrán Africans insíonn sí do mhuintir na hAfraice gan a stair choilíneach a lua mar chúis a bhfadhbanna uilig agus spreagann sí iad chun a dtodhchaí féin a chruthú.

Agus tá daoine ag éisteacht lena teachtaireacht.

I láthair na huaire tá breis agus 86,000 cara aici ar a leathanach Facebook agus tá sí ar ghearrliosta MAMA, Gradaim Cheoil na hAfraice de chuid MTV a bheas ar siúl i Lagos na Nigéire ar 11 Nollaig.

Bhain sí ní ba mhó aitheantais amach i mbliana chomh maith nuair a cuireadh traic dá cuid ar albam oifigiúil Chorn Sacair an Domhain thar an samhradh.

Is léiriú é ar láidreacht fhíréanta cheol Nneka gur tharla an dul chun cinn seo atá déanta aici gan mórán cuidithe ó na lipéidí móra.

Déanann a cuid amhrán teagmháil speisialta lena héisteoirí agus scaiptear an scéal dá réir.

Má tá tú ag cuardach rud éigin a bhfuil meascán tarraingteach ann de soul, hip hop, reggae agus eile, agus a bhfuil níos mó cic ann ná ceol an phríomhshrutha, gabh agus tabhair cluas éisteachta d’anamghlór seo na hAfraice.