Martyn Bennett
Bothy Culture - 1998

Ní minic a mheasctar ardchultúr clasaiceach na nGael le cur chuige laethúil scéimeanna cónaithe Dhún Éideann, ach sin a bhí in ann do cheoltóir ar leith de dhúchas Cheap Bhreatainn, Ceanada.

Tháinig Martyn Bennett, mac le cainteoir dúchais as Oileán Leódhais, go hAlba agus é ina dhéagóir agus thosaigh sé ag buscáil lena phíb mhór lasmuigh d’Ionad Naomh Séamas ag bun Shráid an Phrionsa, Dún Éideann.

Ach ba phíobaire as an ngnáth é agus in éineacht leis bhí synths, agus buillí móra techno ag spaisteoireacht amach astu ar nós na gaoithe.

Spreag an ceol leithleach seo muintir na háite agus iad fós i mbun ceiliúrtha i ndiaidh oícheanta fada ag féilte na cathrach – bhíodh siad ag damhsa thart, idir ógánaigh na gclubanna agus sean-leaids na mbeár, ar an tsráid os comhair an phíobaire óig.

Garbh, ní chuirfinn air, ach thóg sé cúpla bliain eile dó snas a chur ar a chuid ceoil chun é a leagadh síos ar cheirnín.

Mar aon le scileanna na píbe móire agus cumas na teicneolaíochta, bhí an fhidil, an pianó agus an fheadóg, idir beag is mór, sa mheascán aige chomh maith.

Ba é Bothy Culture an dara ceirnín aige agus an ceann ba chlúití. Albam speisialta é a thuganns cuireadh do lucht na mbuillí móra leictreonacha teacht i dtreo chultúr domhain na nGael.

Tá na traiceanna ‘Aye’ agus ‘Shputnik in Glenshiel’ lán le spraoi, pleidhcíocht agus dar ndóigh na buillí ramhra sin a chuirfeadh aon urlár damhsa faoi lán seoil.

Agus ar an láimh eile tugann sé cuireadh do lucht liath na gcomórtas coimeádach náisiúnta dul i dtreo an tsaoil úir lán fuinnimh.

Sa rian ‘Hallaig’ bhain Martyn úsáid as taifead de shár-bhard na hAlban, Somhairle MacGill-Eain, agus é ag léamh a dháin den ainm céanna. Tá nasc ann le hÉirinn le cluinstin fosta leis an bport ‘Yer man from Athlone’ a chuirfeadh seisiún craiceáilte in intinn éinne a bhí riamh páirteach ann.

Meascán ceart den sean agus den nua is ea é an traic seo a luascann an t-éisteoir ó aoibhneas cluboíche go suaimhneas na hamhránaíochta traidisiúnta, agus ar ais arís agus arís eile.

Críochnaíonn an t-amhrán le sean-leaid bocht caillte agus port a’ bhéil á chanadh aige ina aonair.

Tagann deireadh le Bothy Culture le ‘Waltz for Hector’, traic atá níos crua ná a cheapfá agus a thugann léargas ar a chéad cheirnín eile, Hardland, a tháinig amach cúpla bliain ina dhiaidh.

Ní raibh a leithéid ann riamh, agus go tobann bhí an ceol teicní-cheilteach á scaipeadh go hidirnáisiúnta. Chas Martyn fiú ag oíche oscailte an scannáin Braveheart agus os comhair fhoireann sacair na hAlban sular imir siad i gCorn Domhanda ‘98.

Ar an drochuair áfach ní raibh an fear ilchumasach seo le fanacht inár measc. Bhí drochshláinte aige, idir ailse agus liomfóma Hodgkin, agus cailleadh é gan é ach 33 bliain d’aois.

Agus é ag dul in olcas, d’imigh na buillí móra ach d’fhan éifeacht an cheoil damhsa agus lean sé air ag cur amach ceol nua-aimseartha le tionchar traidisiúnta, agus arís eile ba cheol ceannródaíoch é.

Tá an laoch seo fós ag tabhairt treorach agus dúshlán dúinn chun sár-thraidisiún na nGael a chur chun cinn ar bhealach comhaimseartha don aos óg atá romhainn.