Clasaic: ‘L’Attaque’
Eoghan Ó Tuairisc

Bhí trácht cloiste agam ar L’Attaque anseo is ansiúd le blianta agus is iomaí cóip a bhí feicthe agam ar sheilfeanna shiopaí athláimhe ach ní raibh sé léite agam go dtí anois.

Úrscéal gairid simplí é a thugann cuntas ar bhliain na bhFrancach – 1798 – nuair a tháinig arm na Fraince thar sáile, óglaigh armtha leis mar gharda.

Máirtín Dubh Caomhánach an príomhcharachtar ann a fhágann a shaol sócúil le Saidhbhín taobh thar de le cath a chur ar na Yeos agus ar fhórsaí na Breataine.

“Tá do chairde i gCill Ala,” agus an saol bun os cionn ar fad.

Píce sna fraitheacha go rúnda, rud marfach a tharraingíonn Máirtín ó chruachadh móna i dtreo an chatha.

Tá an-chuid mionsonraí ann i dtaobh na cogaíochta agus cabhraíonn seo go mór le suíomh inchreidte a chruthú don scata Éireannach Aontaithe a chuireann chun bóthair.

Tá roinnt rudaí ar leith ar thugas suntas dóibh.

Na liostaí fada a bhfuil níos mó an leathchosúlacht acu le liostachas an Titlígh.

Tá teicnící áirithe nua-aimseartha ann leis agus blas na filíochta go láidir in áiteanna, ach go háirithe i dtreo an deiridh, agus is léir foclóir fairsing faoina stiúir ag Ó Tuairisc.

Tá an-saibhreas ann ach cuirtear inár láthair é i mbealach saoráideach intuigthe.

Díol spéise domsa ná go léiríonn an scéal seafóid na cogaíochta agus básanna anróiteacha fuilteacha gan fiacail a chur ann.

Is ait liom go raibh a leithéid le léamh sa bhliain 1962, bliain a foilsithe, agus mórshoiniciúlacht ag baint leis.

Bhain an leabhar na príomhdhuaiseanna litríochta ar fad agus is léir an fáth atá leis sin.

Úrscéal gairid atá ann, mar a dúras, agus dá fheabhas é tá sé ábhairín díomách go bhfuil sé chomh gearr sin!

Pé scéal táim an-spreagtha saothair eile Uí Thuairisc a léamh anois, Dé Luain ach go háirithe, úrscéal stairiúil a phléann le hÉirí Amach na Cásca.


Má thaitníonn úrscéalta stairiúla leat, mholfainn go mór triail a bhaint as An Litir le Liam Mac Cóil.