Agóid: ‘Géarchéim eacnamaíochta, sóisialta agus teangeolaíochta’ sa nGaeltacht

Tá agóid mhór beartaithe ag grúpaí ar chás leo an Ghaeltacht ag oifig an Aire Stáit Gaeltachta Seán Kyne inniu ag 15.00. 

Beidh baill an ghrúpa Misneach, agus grúpaí eile ar nós Bóithre Chonamara, Jabanna do cheantar Iorras Aithneach, N59 Action Campaing Connemara agus Glór na Tuaithe ag léiriú a míshásaimh le cur chuige an rialtais i leith na Gaeltachta ag oifig áitiúil an Aire Stáit i gcathair na Gaillimhe inniu. 

Deir Misneach go bhfuil an agóid beartaithe acu le maíomh an Aire Stáit nach bhfuil géarchéim ann sa nGaeltacht agus go bhfuil “géarchéim eacnmaíochta, sóisialta, agus teangeolaíochta” ann ar fud na Gaeltachta anois agus le héileamh air féin agus ar a rialtas “gníomhú dá réir”. 

‘Ceart don Ghaeltacht’ atáthar ag tabhairt ar agóid an lae inniu agus beifear ag díriú ar chúig mhór-réimse — an dífhostaíocht, an ganntanas infreastruchtúir, cás na teanga mar theanga phobail, imirce na n-óg, agus ciorruithe atá curtha i bhfeidhm ag an rialtas. 

Agus iad ag tagairt d’fhigiúirí a d’eisigh an Phríomh-Oifig Staidrimh dhá bhliain ó shin, dúirt Misneach go bhfuil cuid de na ceantracha is láidre Gaeltachta “ar na ceantracha is mó faoi mhí-bhuntáiste eacnamaíochta sa tír” agus go bhfuil “roinnt mhaith de thoghranna na Gaeltachta i measc na dtoghrann is boichte sa stát”. 

Dúradh freisin go bhfuil fadhbanna “ollmhóra” ann maidir le tithíocht, an córas taistil, cúrsaí leathanbhanda, seirbhísí leighis agus “tacaíochtaí go leor eile” atá riachtanach don phobal sa nGaeltacht. 

“Ar ndóigh, tá dúãdh forleathan oifigí poist sa nGaeltacht agus seirbhísí easnamhacha aeir agus báid ina n-údar aighnis chomh maith le cúpla bliain anuas. Is scanallach an droch-chaoi atá ar phríomhbhóithre sa nGaeltacht agus tá muintir Chonamara dubh dóite ag iarraidh ar an rialtas aghaidh a thabhairt ar an bhfadhb seo,” a dúradh i ráiteas. 

Dúirt Misneach gur “náire dhearg” é gur bhain an rialtas airgead ón mbuiséad don phleanáil teanga le caoi a chur ar bhóithre Gaeltachta agus go dtéann a leithéid “glan in aghaidh phrionsabal na pleanála teanga féin”. 

“Nuair a deir an tAire Stáit nach bhfuil aon ghéarchéim ann, níl sé ach ag cur an dubh ina gheal, mar a dhéanann lucht na cumhachta i gcónaí. Ar ndoigh, le cois na bhfadhbanna seo uilig sa nGaeltacht, tá éigeandáil uafásah ann go hidirnáisiúnta ó thaobh na timpeallachta de agus beidh impleachtaí aige seo don Ghaeltacht chomh maith le chuile háit eile,” a dúradh. 

Tá súil ag Misneach agus ag na grúpaí eile pobail a bheidh ag agóidíocht inniu i nGaillimh go seasfaidh an pobal leo ag oifig an Aire Stáit ag 15.00.