10 ceumannan ‘son dath nàdarra
10 céim le haghaidh dath nádúrtha

Tá áthas ar NÓS a fhógairt go mbeidh Mòrbheinn Mhèinnearach as Calasraid na hAlban ag scríobh dúinn go dátheangach, i nGàidhlig agus i nGaeilge, i gcolún nua míosúil. An mhí seo, tá leideanna aici faoin gcaoi dath hine a chur i do chuid gruaige.


Cha chanainn gur e eòlaiche henna a th’ annam ach tha mi air bhith gan cleachdadh nam fhalt fad còig bliadhnaichean. Chan eil cuimhne ‘am dè thug orm henna fheuchainn. ‘S dòcha measgachadh de dh’ùidh sa choltas orm atharrachadh ‘s eagal gum bi mo mhàthair fiadhaich nan cleachdainn dath ceimigeach. Chan e gu bheil henna a’ cur dath gu tur eadar-dheallaichte air d’ fhalt ach ga bhlàthachadh. Rabhadh: tha henna a’ cur dath ruadh neo purpaidh ort, mar sin tha e uabhasach doirbh na tònachan seo fhaighinn a-mach às (gu h-àraid le dath ceimigeach). 

Chan eil seo gu diofar dhomhsa, ‘s toil leam dath ruadh, tha mo sheanmhair ruadh agus mar sin tha pìosan copair nam chuid-sa. 

Ok ma-tha, mo chomhairle…

1. Ceannaich henna ’s urrainn dhut earbsa a chur ann. Tha gu leòr stuth cugallach a-muigh an sin. Bidh mi fhìn a’ cleachdadh an tionndadh aig Lush le h-ìm còco ann. 

2. Dèan an henna a bhlàthachadh ann am bain-marie, ga lìonadh le h-uisge goileach gus a tha gach phìos air a leaghadh.

3. Dèan seo ann an àite a thèid a ghlanadh gu furast’. ’S e dath làidir a th’ ann agus bidh e a’ fàgail lorg as a dhèidh. 

4. Cleachd Vaseline neo a leithid gus na h-àitichean far am bi d’ fhalt ‘s do cheann a chruinneachadh a chòmhdachadh. Mar a chì thu bhon ealain Mehndi bidh henna a’ cur dath air h-uile càil. 

5. Cleachd miotagan agus sgar d’ fhalt. Toisich bho chùl do chinn ag obair air adhart dhan chlàr-aodainn. 

6. Còmhdaich d’ fhalt le clingfilm. Nas teotha a bhios an henna nas làidire a bhios an dath. (Tha caraid agam a bhios a’ cleachdadh ad-clòimheach ach chan fheum seo nam bheachd-sa.)

7. Fuirich. Gabh strùpag ‘s leabhar neo dèan binge Netflix fad 2-3 uairean. Cha mholainn dhut cadal mar seo. Ach a-mhàin ma tha thu ag iarraidh droch chadail agus dath a chur air do leabaidh.  

8. Glan a-mach an henna ach na cleachd seampù fhathast. A-nise, tha mi fhìn a’ fuireach ann an seann taigh. Tha mi air pìoban an seann taigh seo a’ sgriosadh uair neo dha le henna annta. Mar sin, bidh mi a’ dèanamh a’ chiad ghlanadh ann am basaidh airson a’ chuid as motha fhaighinn a-mach. (’S ann sa chompost a thèid an t-uisge seo san taigh agamsa.)  

9. Blàthachadh. Cleachd tioramadair-gruaige agus fuirich gus an ath-latha airson seampù a chleachdadh. 

10. Sin agad e! Bidh an dath a’ fàs ri linn na seachdaine, bidh fàileadh eadar cainb ‘s tì uaine ort agus gleans nach tèid a chreideadh! 


Ní déarfainn gur saineolaí hine mé ach tá mé á úsáid i mo ghruaig le cúig bliana. Ní cuimhin liom  cad é a thug orm henna a thriail. Is dócha meascán de shuim an chuma atá orm a athrú agus eagla go spréachfadh mo mháthair dá n-úsáidfinn dath ceimiceach. Ní hé go gcuireann hine dath iomlán difriúil ar do ghruaig, ach téann sí í.

Rabhadh: cuireann hine dath rua nó corcra ort, agus tá sé uafásach deacair na dathanna seo a fháil amach, go háirithe le dath ceimiceach. 

Ní dhéanann sé seo difear domsa, is maith liom an dath rua, tá mo sheanmháthair rua agus mar sin tá ribí copair i mo chuid-se gruaige. 

Ok mar sin mo chomhairle:

Ceannaigh hine ar féidir leat muinín a bheith agat aisti. Tá go leor ábhar nach féidir brath air amuigh ansin. Bím féin ag úsáid an ceann atá ag Lush a bhfuil im cócó ann. 

2. Téigh an hine i  bain-marie, á líonadh le huisce galach go dtí go leáfar gach píosa de.  

3. Déan é seo in áit a bheidh éasca a ghlanadh. Is  dath láidir atá ann agus fágfaidh sé a lorg ina dhiaidh. 

4. Clúdaigh líne barr d’éadain le Vaseline nó a leithéid. Mar a fheicfidh tú ón ealaín Mehndi, cuirfidh hine dath ar gach rud. 

5. Caith miotóga agus scar do chuid gruaige. Tosaigh ag cúl do chinn agus oibrigh leat ar aghaidh chuig do chlár éadain. 

6. Clúdaigh do ghruaig le Clingfilm. Dá theo a bhíonn an hine is ea is láidre a bhíonn a dath. Tá cara liom a chaitheann hata olann ach ní chaithfear seo a dhéanamh, dar liom.

7. Fan.  Ól braon tae agus léigh leabhar, nó breathnaigh ar Netflix ar feadh 2-3 uair an chloig. Ní mholfainn duit dul a chodladh mar seo, ach amháin má tá droch-chodladh agus leaba daite uait.  

8. Glan amach an hine ach ná húsáid seampú go fóill. Anois, tá mé féin i mo chónaí i seanteach. Tá píopaí an tseantí seo scriosta agam uair nó dhó le hine iontu mar sin déanaim an chéad ghlanadh i dtobán leis an gcuid is mó di a fháil amach. Is sa bhosca múirín a rachaidh an t-uisce seo sa teach s’agamsa). 

9. Téigh. Úsáid triomadóir gruaige agus fan lá le seampú a úsáid. 

10. Sin agat é! Beidh an dath ag feabhsú le linn na seachtaine, boladh raithní agus tae glas ort agus beidh snas nach gcreidfidh tú ar do chuid gruaige!