2,200 giolc seolta ar Là Gàidhlig Twitter

Le tamall de bhlianta anuas, ag deireadh an earraigh, bíonn ‘Lá Gàidhlig’ ag Gaeil na hAlban agus iarracht mhór ar bun acu cur le líon na ndaoine a bhíonn ag giolcaireacht i nGaeilge na hAlban. De réir staitisticí a bhailigh an tOllamh Kevin Scannell, atá lonnaithe in Ollscoil St Louis in Missouri, seoladh 1,330 giolc i nGàidhlig ar an 20 Aibreán, an lá a roghnaíodh don fheachtas i mbliana. 

Seoladh idir ghiolcacha Béarla agus Gàidhlig mar chuid den fheachtas i mbliana cé gur mhó líon na ngiolcacha Gàidhlig. Úsáideadh trí haischlib ‘oifigiúla’ don fheachtas — #GaelicTwitterDay, #LathaTwitternaGàidhlig agus #LàTwitternaGàidhlig. Seoladh os cionn 2,200 giolc le ceann amháin ar a laghad de na haischlibeanna sin ar an 20 Aibreán i mbliana, agus ghlac 1,157 úsáideoir páirt san fheachtas. 

Seoladh 1,330 giolc i nGaeilge na hAlban agus 870 i mBéarla. Dúirt Kevin Scannell le NÓS go gcreideann sé go raibh i bhfad níos mó cainteoirí Béarla ag tacú leis an bhfeachtas i mbliana ná mar a bhí i mblianta eile. 

“Ghlac 1,157 úsáideoir éagsúil páirt san fheachtas i mbliana, agus iad ag seoladh ábhar i nGàidhlig agus i mBéarla araon. Creidim go raibh i bhfad mó daoine ag tacú leis an Lá Gàidhlig i mBéarla i mbliana — as an 1,157 úsáideoir sin, níor chuir 555 duine acu Tweet amach i nGàidhlig riamh cheana. 

“Bhí 1,330 Tweet i nGaeilge na hAlban an lá sin, agus 496 úsáideoir éagsúil i mbun na Tweetála Gàidhlig ar feadh an lae. Rinne mé graf leis an líon Tweetanna gach lá ón mbliain 2014 go dtí an lá inniu, agus tá an spíce an-mhór a bhíonn ann thart ar an 20 Aibreán gach bliain an-soiléir ann,” a dúirt Kevin. 

Cé gur sláintiúla i bhfad a bhí an Ghàidhlig ar Twitter ar an 20 Aibreán i mbliana ná mar a bhíonn sí an chuid eile den bhliain, bhí laghdú ar líon na ngiolcacha Gàidhlig a seoladh ar an Lá Gàidhlig agus ar líon na ndaoine a ghlac páirt sa bhfeachtas le hais blianta eile. 

Seoladh beagnach 4,000 giolc Déardaoin, 21 Aibreán 2017 agus bhí 680 cuntas breise ag labhairt na teanga ar Twitter — méadú 2,400% ar an ngnáthlíon.

An bhliain roimhe sin, 2016, seoladh 3,200 giolc le linn an fheachtais. Bhí sé ina raic an bhliain sin nuair a chinn Cumann Sacair na hAlban (ScottishFA) sonraí a leathanaigh Twitter a aistriú go Gàidhlig don lá. Bhíothas ann a cheap go raibh uisce faoi thalamh i gceist le cinneadh an SFA teachtaireacht Gháidhlig a chur amach ar lá breithe Bhanríon Shasana.

Coinníonn Kevin cuntas ar na daoine agus na heagraíochtaí a bhíonn ag giolcaireacht i mionteangacha ar a shuíomh idirlín IndigneousTweets.com. Tá os cionn 100 mionteanga ar an suíomh sin agus is í an Ghàidhlig an 12ú teanga is mó úsáid.

Is iondúil go seoltar tuairim is 160 giolc Gàidhlig in aghaidh an lae i gcaitheamh na bliana. Níl ach 21 cuntas ar a mbíonn an chaint i nGàidhlig den chuid is mó (70%+) ar an suíomh agus nuair a bhaintear eagraíochtaí Gàidhlig as an bhfigiúr sin, níl fágtha ach deichniúr a bhíonn ag giolcaireacht i nGàidhlig go príomha gach seachtain.

Tá an Ghaeilge níos sláintiúla ar na meáin shóisialta ná mar atá an Ghàidhlig. Crochann thart ar 770 giolcaire tuairim is 6,000 giolc Gaeilge ar Twitter gach seachtain. Is giolcairí ‘aonteangacha’ (70%+ den ábhar i nGaeilge amháin) iad 114 cuntas acu sin, ach nuair a bhaintear na heagraíochtaí Gaeilge as an liosta, níl fágtha ach 40 duine aonair a bhíonn ag giolcaireacht go príomha i nGaeilge gach seachtain.

Bíonn feachtas speisialta ar bun don Ghaeilge ag Conradh na Gaeilge i gcaitheamh Sheachtain na Gaeilge, ar an 16 Márta, le go mbeadh níos mó Gaeilge ar na meáin shóisialta ar fad.