‘Mansplain’ agus ‘Bromance’ curtha le Téarma.ie

Tá leaganacha Gaeilge ar na téarmaí manplaining agus bromance curtha leis an mbunachar náisiúnta téarmaíochta ag an gCoiste Téarmaíochta agus uasdátú déanta ar Téarma.ie. Tá breis agus 185,000 téarma Gaeilge ar fáil anois ar an mbunachar agus an Coiste ag obair leo i gcónaí le cur leis an líon sin.

Tá roinnt téarmaí nuachumtha curtha leis an mbunachar a fhreagraíonn do théarmaíocht nua a tháinig chun cinn sa mBéarla agus i dteangacha eile le blianta beaga anuas, chomh maith le saintéarmaí a bhaineann le réimsí atá thar a bheith sonrach.

I measc na dtéarmaí nuachumtha sin tá ‘brómáns’ agus ‘fearcheartú’ ar bromance agus mansplaining. Caidreamh láidir cairdiúil neamhchollaí idir beirt fhear atá i gceist le brómáns a tháinig chun cinn den chéad uair sa mBéarla ag tús na mílaoise. Is comhfhocal é idir na focail ‘brother’ agus ‘romance’ agus cé go bhfuil sé in úsáid go forleathan sa mBéarla le beagnach 20 bliain anuas, táthar ann anois a cháineann an téarma mar théarma homafóbach a úsáidtear le cairdeas daingean a chur in iúl gan an ‘baol’ ann go gceapfaí gur caidreamh collaí atá i gceist.

Cur síos atá sa mbriathar mansplaining, comhfhocal de man agus explain, ar an gcaint uasal le híseal a shamhlaítear le fir agus iad ag caint le mná, go mór mór faoi ábhar a bhfuil saineolas air ag an mbean atá i gceist. Ní gan cáineadh a úsáidtear an téarma sin ach an oiread agus is minic é cáinte acu siúd a shíleann go ndéanann úsáid an fhocail faillí ar fhir.

Bhíodh an téarma ‘féinphic’ ar selfie le fada ach de réir mar a chuaigh an leagan sin in éag agus mar a tháinig an leagan nua ‘féinín’ chun cinn, tá áit ‘féinphic’ glactha ag ‘féinín’ ar Téarma.ie. Ar ndóigh, is grianghraf atá i bhféinín ina fheictear an duine a bhfuil an ceamara ina ghlaic aige.

Ar na téarmaí eile atá ar fáil anois ar Téarma.ie tá ‘bróinse’ ar brunch, meascán de bhricfeasta agus lón a chaitear i lár an lae, ‘saoire sa bhaile’ ar staycation, saoire a chaitear i do thír féin, ‘snáthbhuama’ ar yarnbomb, foirm d’ealaín sráide ina gcaitear olann ar lampaí, crainn agus struchtúir eile i mbailte, agus ‘féachaint ainsrianta’ ar binge-watching, nuair a bhreathnaítear ar chúpla clár nó scannán i ndiaidh a chéile, go hiondúil ar an idirlíon.